İstimlak Nedir? İstimlak Bedeli Nasıl Hesaplanır?

İstimlak Nedir? İstimlak Bedeli Nasıl Hesaplanır?

İstimlak nedir? İstimlak bedeli nasıl hesaplanır? konusunda insanlar gerek internet üzerinden gerekse bilirkişiler tarafından soruların cevabını araştırır. Kamu yararı söz konusu olduğunda gayrimenkullerin devlet ya da kamu tüzel kişiliğine geçmesini sağlayan kanuni işleme istimlak ya da kamulaştırma adı verilir.

İdare tarafından alınan isimler kararı için öncelikle yüksek kamu yararının olması şartı aranır. İstimlak kararını kamu yararı olan idare üniversiteler, belediyeler ya da köy tüzel kişilikleri alabilir.

Gayrimenkullerin Devlete Geçmesi

Kamu yararına ait bir projenin uygulanması aşamasında istimlakı talep edilen gayrimenkule eşdeğer takas edilebilecek bir arazinin olmaması halinde bedel ödenerek idare tarafından istimlak gerçekleştirilir.

Mülk sahiplerinin yapabileceği tek şey istimlak bedeline itirazdır bunun dışında yapılabilecek hiçbir şey yoktur.

Tam anlamı ile istimlak nedir? İstimlak bedeli nasıl hesaplanır? Devletin ya da tüzel kişiliği kamu yararını gözeterek taşınmaz malların bir kısmının ya da tamamının bedelini ödemek şartı ile kendi tarafına geçirilmesine istimlak denir.

İstimlak Bedeli Nasıl Ödenir?

İstimlak yetkisi belediyeler ve köy tüzel kişilikleri dışında aynı zamanda devlet üniversiteleri, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Karayolları Genel Müdürlüğünde de bulunmaktadır.

İstimlak edilen alan imar planlarına uygun olarak sadece kamu hizmet alanları için kullanılabilir. İstimlak bedeli gayrimenkul sahibine nakit ve peşin olarak ödenir.

Kamulaştırma kanunun 3. maddesinde Ulaştırma Turizm ve yapılaşma projelerinde bedelin altıda birinden aşağı olmamak şartı ile bir kısmı peşin geri kalanı ise devlet tarafından verilen en yüksek faiz oranı dikkate alınarak 5 yılda ödenebilir.

5 yıl içerisinde bedelin ödenmemesi halinde adli yoldan faizi ile birlikte istimlak bedeli alınır.

İstimlak Bedelinin Hesaplanması Nasıl Olur?

İstimlak bedelinin tespiti kamulaştırma kanunlarına göre yapılır. Devletin oluşturduğu bilirkişi kurulu, istimlak alanına mahkeme heyeti ile birlikte gider, talip olanlar burada dinlenir.

Ardından taşınmazın değerini belirlemek için şartlara uygun şekilde değer biçilir. İstimlak nedir? İstimlak bedeli nasıl hesaplanır? konusunda dikkate alınan unsurlar şu şekildedir;

  • Gayrimenkulün çeşidi ve yüzölçümü belirlenir.
  • Değeri etkileyecek tüm nitelik ve unsurlar belirtilir.
  • Her unsura ayrı değer verilmesi şartlanır.
  • Vergi beyanı talep edilir.
  • Kamulaştırma tarihinde resmi makamların yaptığı kıymet takdiri sunulur.
  • Olduğu gibi kullanılması halinde net gelir tutarı belirtilir.
  • Emsal satışlara göre satış değeri belirtilir.
  • Resmi birim fiyatları, yapı maliyet hesapları ve yıpranma payı hesaplanır.
  • Tespitte etkili olacak tüm objektif ölçüler değerlendirilir.

Kamu Hizmet Alanları Uygulanabilir

Unsurlar dikkate alınarak düzenlenen raporda tüm unsurları ayrı ayrı cevaplarının belirtilmesi zorunludur. İlgililerin beyanı da dikkate alınarak gerekçeli değerlendirme raporuna dayalı değer tespit çalışması tamamlanır.

İstimlak edilen gayrimenkul üzerinde park, yol, otopark, mezarlık, alt ya da üst geçit gibi kamu hizmet alanlarının inşa edilmesi gerekir.